De term "steward" verwijst naar een mannelijk lid van het cabinepersoneel. In de internationale luchtvaarttaal is de genderneutrale term "flight attendant" of "cabin crew member" de standaard. Maar de hiërarchie aan boord is meer dan naam of geslacht: de purser, de senior flight attendant en de cabin crew director spelen elk een andere rol bij de dagelijkse operatie en bij noodsituaties.
Historische achtergrond en functietitels
De eerste commerciele cabinemedewerkers waren mannelijk: stewards op zeppelin- en waterVliegtuigdiensten in de jaren 1920. In 1930 introduceerde United Air Lines de eerste vrouwelijke stewardess (Ellen Church). In de decennia daarna werd de functie door meerdere Amerikaanse carriers gereserveerd voor vrouwen: een beleid dat in 1971 door de Equal Employment Opportunity Commission als discriminatoir werd bestempeld.
Hedendaagse functietitels per airline:
- Flight Attendant / Cabin Crew Member: genderneutrale standaardterm
- Purser: senior flight attendant, verantwoordelijk voor de cabine-operatie
- CSD (Cabin Service Director): bij Lufthansa en BA voor de meest seniore positie
- In-flight Service Manager: Qatar Airways en Emirates voor de purserfunctie
De purser: bevoegdheden en verantwoordelijkheden
De purser is de operationele leider van de cabine. De functie combineert veiligheidsverantwoordelijkheid met servicecoordinatie en is de schakel tussen de cockpit en de cabinecrew.
Specifieke bevoegdheden van de purser:
- Kommunicatie met cockpit: de purser is het enige cabinecrewlid dat rechtstreeks communiceert met de gezagvoerder over veiligheidszaken.
- Passagier weigeren / verwijderen: de purser kan de gezagvoerder adviseren een passagier te verwijderen of te restrainen bij ordeverstoringen. De gezagvoerder heeft het finale beslissingsrecht.
- Medische situaties: coordinatie van medische hulp aan boord, inclusief gebruik van de AED en communicatie met medisch personeel via de radio.
- Catering en service: finale verantwoordelijkheid voor service-standaarden en klachtenafhandeling aan boord.
De senioriteitspositie van purser wordt bereikt via jaren ervaring en intern examen, niet via een externe opleiding. Bij KLM en Lufthansa duurt het gemiddeld 8 tot 15 jaar als cabin crew member voordat een promotie tot purser realistisch is.
Veelgestelde vervolgvragen
Hoe spreek ik een steward of purser aan aan boord?
"Excuse me" of in het Nederlands "Pardon" volstaat op de meeste Europese vluchten. Aanspreektitels als "steward" of "stewardess" worden door veel cabin crew als verouderd ervaren; "flight attendant" is neutraler. Op sommige airlines (Singapore Airlines, Emirates) hangen naambadges en worden medewerkers op naam aangesproken.
Mag een passagier de purser aanspreken als hij een klacht heeft?
Ja. De purser is de aangewezen persoon voor klachten, verzoeken en veiligheidsmeldingen aan boord. Bij ernstige klachten of veiligheidsproblemen kun je de purser altijd verzoeken naar je toe te komen. Voor afhandeling na de vlucht wijs de purser je door naar de klantenservice van de airline.
Is er altijd een purser aan boord?
Bij vliegtuigen met minder dan 4 cabin crew is er soms geen aparte purserfunctie. De meest seniore cabin crew member neemt dan de pursertaken over. Bij alle intercontinentale vluchten en bij vliegtuigen met meer dan 100 passagiers is een purser of CSD-functie standaard.