Als je ticket vermeldt dat je vlucht 2 uur en 20 minuten duurt, betekent dat niet dat je precies die tijd in de lucht hangt. Airlines publiceren de zogenoemde block time: de periode van het wegrijden bij de gate tot het stilstaan bij de aankomstgate. Dat omvat taxirijden, mogelijke wachtrij op de baan en soms een bewuste buffer zodat een vlucht "op tijd" aankomt ook al was de start vertraagd. Op drukke luchthavens kan taxi-tijd 20 tot 30 minuten bedragen.
Block time vs. airborne time: de definities
Block time (ook wel "chock-to-chock" of "gate-to-gate") start zodra het vliegtuig van de gate wegbeweegt en eindigt als de wielblokken (blocks) op de aankomstluchthaven worden geplaatst. Dit is de officieel gepubliceerde vluchttijd op uw ticket en boarding pass.
Airborne time is de tijd van "wielen omhoog" tot "wielen neer". Dit is het stuk dat piloten in hun logboek bijhouden en dat luchtvaartstations gebruiken voor landingsrechten. Op een Europese route van 2:20 block time kan de airborne time slechts 1:45 zijn.
Scheduled time of departure (STD) en scheduled time of arrival (STA) staan op uw ticket. De werkelijke tijden heten ATD en ATA (Actual Time of Departure/Arrival). Het verschil bepaalt of uw vlucht "op tijd" was.
Waarom airlines buffer inbouwen
Airlines zijn commercieel gebaat bij hoge on-time performance (OTP)-scores, want die worden gepubliceerd door organisaties als FlightAware en OAG. Door de geplande block time wat ruimer te nemen dan historisch nodig is, kan een vlucht die 10 minuten vertraagd vertrekt toch "op tijd" aankomen. Luchtvaartdata-analist OAG noemt dit schedule padding.
Gevolg voor reizigers:
- Aangekondigde vluchttijden zijn systematisch iets langer dan de gemiddelde werkelijke duur.
- De OTP-score van een airline zegt iets over hoe goed ze hun buffers beheren, niet alleen hoe punctueel ze werkelijk zijn.
- Boek je een treinverbinding na landing, reken dan op de gepubliceerde aankomsttijd, niet op een eventueel eerdere werkelijke aankomst.
EU-verordening 261/2004: wanneer telt de aankomsttijd?
Voor EU-compensatie bij vertraging gaat het niet om de vertrektijd maar om de aankomsttijd. Het Europees Hof van Justitie heeft in het arrest Folkerts vs. Air France (C-11/11, 2013) bepaald dat de vertraging wordt gemeten op het moment waarop minimaal een deur van het vliegtuig opengaat. Niet wanneer de wielen de grond raken, niet wanneer het vliegtuig stilstaat bij de gate.
Dat betekent:
- Vlucht landt 2:45 uur te laat maar staat 3:05 uur te laat bij de gate: recht op compensatie.
- Vlucht landt 3:05 uur te laat maar staat door snelle taxibaan 2:55 te laat bij de gate: geen compensatie (grens is 3 uur).
Relevante drempels voor compensatie: 2 uur (korte vluchten <1.500 km), 3 uur (middellange en lange vluchten), waarbij het bedrag afhangt van de afstand (250 / 400 / 600 euro).
Screenshot de aankomsttijd in de vluchtstatus-app op het moment dat de deur opengaat. Dat is de juridisch relevante aankomsttijd als u later compensatie aanvraagt.
Hoe lees je de vluchttijd op je boarding pass?
De tijden op uw boarding pass zijn altijd in lokale tijd van de betreffende luchthaven, tenzij de airline een aparte UTC-vermelding toevoegt (zeldzaam). Let op tijdzoneverschillen bij overstappen:
- Vertrek 14:00 uit Amsterdam (CEST, UTC+2) en aankomst 16:30 in Londen (BST, UTC+1) = 2:30 gepubliceerd maar slechts 1:30 airborne.
- Nacht-vluchten die de datumgrens passeren: de boardingpass toont "dag +1" als aankomst, maar een vergeten tijdzone kan tot verwarring leiden bij verbindingen.
Veelgestelde vervolgvragen
Wat is het verschil tussen vluchttijd en reistijd?
Vluchttijd is de block time van gate tot gate. Reistijd omvat ook de tijd naar/van de luchthaven, inchecken, security en eventuele overstap. Voor een "2 uur vlucht" naar Barcelona kan de totale reistijd 6 tot 7 uur zijn.
Telt een vertraagd vertrek altijd mee voor EU-compensatie?
Nee. EU-compensatie (Verordening 261/2004) is uitsluitend gebaseerd op de aankomsttijd (moment eerste deur open), niet op vertrektijd. Een vlucht die 4 uur te laat vertrekt maar de vertraging inhaalt en minder dan 3 uur te laat aankomt, geeft geen recht op compensatie.
Waarom duurt dezelfde vlucht in de zomer soms langer dan in de winter?
Vliegtuigen vliegen sneller bij hogere luchtdichtheid en gunstigere jetstreams. In de winter zijn de straalstromen boven de Atlantische Oceaan krachtiger, waardoor vluchten van Europa naar Amerika in de zomer langer duren (tegenwind) en vluchten terug juist korter. Airlines passen hun schema's hier op aan.
Hoe nauwkeurig zijn de vluchttijden op vergelijkingssites?
Vergelijkingssites gebruiken de officieel gepubliceerde block times van de airlines, doorgaans afkomstig van IATA SSiM-data. Afwijkingen van de werkelijke duur zijn gemiddeld klein (<5 minuten), maar op drukke hubs als Frankfurt of Heathrow kan taxi-tijd substantieel variëren.